Skocz do treści

Władysław Stanisław Reymont – w 150 rocznicę urodzin i krótko o związku z Lipcami

Bolimowski PK   \   Aktualności

W latach 1890-1893 pracując na kolei i mieszkając w Przyłęku oraz Krosnowie, Reymont zetknął się z Lipcami. Reymont bywał w Lipcach bardzo często, obserwowałżycie miejscowych chłopów, robił notatki, aby wreszcie wykorzystać to w swoim największym dziele. Na podstawie jego własnej biografii, zapisów w dziennikach oraz znanych dokumentach nie znajdziemy jednak informacji, aby kiedykolwiek tu mieszkał na stałe. Umieszczona na domku dróżnika w Lipcach w 1958 roku tablica informuje: TU MIESZKAŁ WŁ.ST.REYMONT W LATACH 1889-1891.

Z licznych informacji można przypuszczać, że mógł tam przebywać wykonując obowiązki służbowe, a nawet w krótkich okresach mieszkać. Ryszard Bonisławski podążając śladami pisarza napisał: „Reymont mieszkał przez lato i zimę w Lipcach w domku dróżnika, którego czerwona sylwetka widoczna jest z okien przejeżdżających pociągów”.

Znawca Reymonta z okresu międzywojennego Adam Grzymała – Siedlecki pisał: „Osadzają go na dystansie kolejowym Rogów - Płyćwia. Obowiązkiem jego podstawowym jest mieć pieczę nad torem na odcinku między wsią Krosnowa a wsią Lipcami, baczne śledzenie, czy szyny znajdują się w stanie bezwzględnej wymagalności czy nie należy już wymienić któregoś z podkładów …” Wykonywane przez Reymonta obowiązki zmuszały go do częstego przebywania w Lipcach lub ich okolicy. Podążając wzdłuż torów z Krosnowej dochodził około godziny dwunastej do Lipiec. Pora to była na posiłek – i tak z niezmienną regularnością obiady spożywa w Lipcach, w tej karczmie, którą uwieczni potem w swej najważniejszej powieści. Jeszcze w latach 50- tych można było uzyskać informację od żyjących współpracowników Reymonta. Jednym z nich był mieszkaniec Lipiec Stanisław Kuchta, który tak go wspomina: „ W 1891 roku przybył Reyment na pouczenie, ja miałem wtedy 17 lat, był on starszy ode mnie. Przybył latem ..Był tu Reyment przez rok, przez lato i zimę. Mieszkał wtedy sam w domu dróżnika. Jest tam teraz tablica..” Wielu mieszkańców reymontowskiej wsi przechowuje w pamięci wspomnienia o pisarzu usłyszane w młodości od swoich bliskich, często znających Reymonta osobiście. Jednym z nich był Emilian Dałkowski urodzony w 1919 roku, który tak opowiadał: „Mój ojciec Aleksander mieszkał w Lipcach, kiedy Reymont pracował tutaj na torach kolejowych, na odcinku Płyćwia – Przyłęk. Wspominał, że Reymont chodził po wsi, zbierał i zapisywał różne pieśni. Nie raz, gdy jechało wesele, Reymont zamykał przejazd i kiedy spisał wszystko, co mu weselnicy odśpiewali, dopiero podnosił szlaban i puszczał ich w dalszą drogę do kościoła”.

Wieloletnie kontakty z Lipcami oraz ich mieszkańcami, wszechstronne zainteresowania codziennym życiem na wsi, jej tradycjami i kulturą ludową zaowocowały w przyszłości epopeją „Chłopi” i przyniosły Wł. St. Reymontowi najważniejsze wyróżnienie – Nagrodę Nobla.

Oprac. H. Bałut

Opracowano na podstawie broszury 150 lat Powiatu Skierniewickiego 150 Rocznica Urodzin Wł. St. Reymonta opracowanej przez Muzeum Regionalne im. Wł.St. Reymonta w Lipcach Reymontowskich.

fot. Archiwum ZPKWŁfot. Archiwum ZPKWŁ
Łódzkie promuje